De klanken van de beiaard, nu ook als ringtone voor je telefoon.
Luister eerst naar een kort voorproefje en download daarna volledige folder voor de versie voor jouw toestel.
‘Ţambal’ Ringtones
Ter herinnering aan Toni Iordache (1942-1988), Roemeens virtuoos muzikant op het Ţambal (cimbaal)
De inspiratie voor deze korte muziekjes voor een dynamische MIDI-beiaard-automaat kreeg ik bij het lezen
van een artikel in ‘Foundations of Computer Music’ (1987 MIT Press). In ‘Hearing Musical Streams’ van
Stephen McAdams en Albert Bregman (p. 658-699) wordt het fenomeen quasipolyfonie onderzocht. Een
sequentie van tonen kan resulteren in schijnbare meerstemmigheid, afhankelijk van het tempo van
opeenvolging, onderscheid in interval en dynamiek, en verschil in timbre.
Al lezende moest ik denken aan een van m’n muziekhelden, Toni Iordache, die met slechts twee ‘mallets’
zoveel méér wist te suggereren dan maximaal twee tonen tegelijkertijd. Hoewel slechts twee tonen
tegelijkertijd kunnen worden aangeslagen op een cimbaal, kunnen er wel meer elkaar uitklinkend
overlappen door met het pedaal de snarendemper uit te schakelen. Dit geeft een extra dimensie aan het
fenomeen schijnpolyfonie. Bij een carillon klinken de klokken altijd overlappend uit vanwege het ontbreken
van een dempmechanisme.
In de muziekjes heb ik me strikt gehouden aan een opeenvolgende reeks van tonen, een keuze uit de twaalf
tonen binnen het octaaf. Er worden dus nooit twee klokjes tegelijkertijd aangeslagen. De stukjes zijn
opeenvolgend geordend naar het aantal gebruikte tonen per octaaf: tetra, penta, hexa, hepta, enz. De
incidentele toevoegingen A en B behelzen dan verschillende toonkeuzen met echter wel hetzelfde aantal
tonen binnen het octaaf. Bijvoorbeeld twee onderscheiden 5-tonige reeksen: c, e, f, g, bes (do, mi, fa, sol
sibemol) tegenover c, e, f, g, b. (do, mi, fa, sol, si)
Ţambal (Roemeens voor cimbaal) is de ringtone-versie van de oorspronkelijke MIDI-implementatie voor
automatische beiaard en is gerealiseerd op Clavia’s Nord Modular G2 Engine synthesizer. Eenvoudige
klokkensimulaties, door middel van FM synthese zorgen ervoor dat er voldoende ‘klokjes’ overlappend
kunnen uitklinken. De compostieprocedure (het compositie-algoritme): het bepalen van toonvolgorde,
interval, toonduur en ritme heb ik geautomatiseerd en gebeurt tegelijkertijd in de G2 samen met
klankvorming van de virtuele klokjes.
Ernst Bonis 2008/26
De download folder bevat 14 ringtones:
- Tetra A
- Tetra B
- Penta A
- Penta B
- Hexa A
- Hexa B
- Hepta A
- Hepta B
- Tetra A
- Tetra B
- Penta A
- Penta B
- Hexa A
- Hepta A
- Hepta B