ACTUEEL

Geniet mee van dubbelconcert ondanks corona

Volgende week zaterdag, op 12/09, is het Nationale Orgeldag. Ondanks corona is er die dag in afgeslankte vorm een dubbelconcert van beiaard en orgel bij te wonen in en rond de Heikese Kerk. Bespeler van de beiaard is de Tilburgse stadsbeiaardier Carl Van Eyndhoven. Van 15.00 tot 15.55 uur bespeelt Van Eyndhoven een klein uur het klokkenspel van de kerk. Op het programma staat een rijke variatie van voor de beiaard bewerkte orgelmuziek. Twee van de gespeelde werken zullen zowel op de beiaard als op het orgel ten gehore worden gebracht. Organist is Iskander Zalialdinov (1984), geboren in Zelenodolsk (Rusland). Iskandér studeerde piano aan het Fontys Conservatorium in Tilburg. In 2003 werd hij aangenomen voor de voltijds pianostudie bij Jelena Bazova en in 2004 voor het hoofdvak orgel bij Ad van Sleuwen. In juni 2012 rondde Iskandér zijn masteropleiding orgel af met de vertolking van de zes Triosonates van J.S. Bach op het Van Nes-orgel in de Heikese Kerk (St. Dionysiuskerk) in Tilburg. Iskandér Zalialdinov treedt regelmatig op als solist (organist, pianist) en als begeleider van verschillende koren en ensembles. Sinds 2005 is hij als vaste organist verbonden aan de Heikese Kerk.

Belangstellenden worden uitgenodigd om in de directe omgeving van de kerk zelf een geschikt plekje te zoeken om dit bijzondere beiaardconcert bij te wonen.

Klik op deze link voor meer details rond het evenement. Voor de complete speellijst, waaronder werken van Pablo Bruna (1611-1679), Johann Ludwig Krebs (1713-1780) en Carl Philipp Emanuel Bach (1714-1788) bekijkt u het beste deze pagina.

54ste verjaardag Tilburgse beiaard

We zijn natuurlijk nog niet helemaal ‘back to normal’. Het virus is nog steeds onder ons en we zullen voorzichtig moeten blijven. Er is echter mooi weer voorspeld. Mooi genoeg om op zaterdag 27 juni alvast de 54ste verjaardag te kunnen vieren van de Tilburgse beiaard (officiële verjaardag: 30 juni). Van harte nodigen wij u daarom uit om dit – met gepaste afstand van elkaar – mee te vieren. Plaats van samenkomst? Onder de toren van de Heikese kerk of anders in de muzentuin, die oase aan groen, aan de overkant van de kerk. Het programma voor het beiaardconcert door beiaardier Carl Van Eyndhoven ziet er als volgt uit:

1. Toccata en Fuga in F – Dietrich Buxtehude (1637-1707)
2. Drie Bagatellen (opus 119) – Ludwig van Beethoven (1770–1827)
3. Fantasie sur les motifs favoris l’opera Gemma di Vergy – Gaetano Donizetti de  (1797-1848)
Uit: Compositien voor het klokkenspel 1861 – Utrecht
4. Variaties over “Het waren twee conincskinderen” – Jos Lerinckx – bekroond in de compositiewedstrijd 1952 (1920-2000)
5. Operamelodieën
– Variaties over Nel cor piu non mi sento – Ludwig van Beethoven (1770–1827)
– Air du Rossignol (Les Noces de Jeannette) Victor Massé (1822-1884)
– Oh Cara Armonica (Il Flauto Magico – Mozart) – Fernando Sor (1778–1839)
6. “If you leave me now…”
Improvisatie over bekende songs, geïnspireerd door de Brexit en Corona

“Het is een uitdaging voor een componist om de beperkingen van een beiaard uit te buiten”

Van de Tilburgse pianist en componist Jo Sporck (1953) ging in Tilburg op meerdere plekken nieuw werk in première. De Tilburgse Concertzaal was daarvan misschien wel de mooiste en meest prestigieuze plek. Maar ook bovenin de Heikese kerk was het een compositie van Sporck die in oktober 2018 haar première beleefde op de fonkelnieuwe beiaardautomaat. Het werk, met de titel ‘Imprecaties’, was zelfs het allereerste muziekstuk dat voor de nieuwe automaat werd gecomponeerd en twee weken lang een paar keer per uur over de straten van de Tilburgse binnenstad rolde.

In dezelfde maand oktober kreeg Sporck op zijn 65ste verjaardag een eigen muziekevenement: het vijf dagen durende pianofestival ‘Tilburg op Vleugels’. Met als één van hoogtepunten een optreden van pianist Antal Sporck, de zoon van Jo, die het festival afsloot met Zindering, een nieuwe compositie van zijn vader, gevolgd door een beroemd pianostuk van de ‘Engel van Salzburg’, de geniale Wolfgang Amadeus Mozart, te weten Pianoconcert nr. 22 in Es Dur.

Sporck, die geboren en getogen werd in het Limburgse Heerlen, beleefde zijn vorming tot muzikant al op zeer jonge leeftijd als koorzanger op school en in de kerk. Voor zingen bleek Sporck ook een bijzonder talent te hebben. “Het was een feest om met de klas te zingen. Ik had een mooie jongenssopraan. Het kerkkoor was ook een bron van verbinding”, zo vertelde hij later hierover in een interview met Omroep Tilburg. Naast een solistenopleiding piano aan het conservatorium in Maastricht volgde hij in Tilburg een studie compositie bij de vermaarde componist en dirigent Jan van Dijk en bij componist en muziekpedagoog Hans Kox. Met beiden zou hij jarenlang een vriendschappelijke band als collega-componist onderhouden. Wonen in Tilburg bleek ook zeer aangenaam. Voor veel mensen werd Sporck, ondanks zijn Limburgse afkomst, een rasechte Tilburger.

Behalve als een van Tilburgs bekendste klassieke componisten, geldt Sporck ook als één van de meest veelzijdige. Afgelopen veertig jaar schreef hij onder meer muziek voor piano, kamermuziekensembles, koren en vocalisten. Zijn werk was daarnaast op verschillende grote concertpodia te horen in steden als Moskou, New York, Montevideo en Seattle. Een bijzonder jaar voor Sporck was 1988, het jaar waarin hij de allereerste Nederlandse componist zou worden wiens werk op de Russische staatsradio te horen was en die ook zelf bij de uitvoering van zijn werk aanwezig was. Het zou een memorabele avond worden. “Een dag voor de première stond de hoboïst nog te stoeien met de noten, was het slagwerkensemble niet komen opdagen en moest ik de pianist van mijn trio nog wijzen op sleutelwisselingen”, aldus Sporck terugkijkend op deze gebeurtenis.

Lees hier het interview met Jo Sporck

FOTO: Piet den Blanken

Komt hij wel of komt hij niet?

Zal er na de annulering van alle ‘Koningsdag’-festiviteiten nog een beiaard in Tilburg te horen zijn? Dat is de grote vraag die de vrienden van de Tilburgse beiaard al weken bezighoudt. In het meest ongunstige geval dient de beiaardier de strenge Belgische anti-coronamaatregelen in acht te nemen en moet hij verplicht thuisblijven. In het meest gunstige geval komt hij al op 25 april aanstaande weer naar Tilburg om op de beiaard te spelen.

Een ding heeft hij in elk geval al: een attest van de gemeente Tilburg, ofwel een schriftelijke verklaring waarmee hij een bewijs van zijn reisdoel in Nederland aan de grens kan laten zien.

Mocht het hem daadwerkelijk lukken om Nederland binnen te komen, dan speelt hij komende zaterdag weer op de Tilburgse beiaard, evenals op Koningsdag op 27 april. “Mocht het echter niet lukken, dan wil ik ervoor zorgen dat het carillon op Koningsdag het Wilhelmus speelt”, zegt een strijdlustige Van Eyndhoven. “Ik kan van huis uit in ieder geval het Wilhelmus één of meerdere keren via de automaat laten spelen. Misschien is dat toch wel een kleine opsteker voor de mensen? Ook zal ik op Koningsdag aangepaste melodieën op de automaat laten klinken.”

In een mail laat de Tilburgse beiaardier verder weten: “Het zou mij verbazen als ze me aan de grens terugsturen, of erger nog, dat ik België niet meer in mag…”.

Om zijn Tilburgse fans niet helemaal in de steek te laten, speelde Van Eyndhoven overigens afgelopen weken iedere zaterdag op de beiaard van Mol en konden Tilburgse fans via de FB-pagina ‘Beiaard Mol’ live meeluisteren en verzoeknummers indienen.

Nieuwsgierig naar de playlist van de Tilburgse beiaard op Koningsdag? Klik hier voor de complete lijst.

Tweede Facebook-pagina

De Stichting Vrienden van de Tilburgse Beiaard is sinds kort een handige Facebookpagina rijker! Niemand minder dan stadsbeiaardier Carl Van Eyndhoven is op het sociale netwerk een aparte pagina gestart onder de naam ‘Beiaardier Tilburg’.

“Het doel van de pagina is om alle vrienden van de Tilburgse beiaard te informeren over bespelingen, extra concerten en speciale programma’s. Maar het doel is ook om via Facebook Live klank en beeld te delen met bestaande leden tijdens live uitzendingen. Bijvoorbeeld op speciale gelegenheden, zoals feestdagen en herdenkingsconcerten”, aldus Van Eyndhoven. De nieuwe pagina is overigens nu al populair, voegt de beiaardier eraan toe. “De teller staat inmiddels al op 76 leden.”

Wilt u zich aanmelden als nieuw lid? Doe dat dan op deze pagina.

Live uitzending vanuit Mol

Van Antwerpen naar Tilburg met de wagen voor de wekelijkse beiaardbespeling… het is momenteel niet mogelijk. Toch wil onze beiaardier Carl Van Eyndhoven verbonden blijven met de vele luisteraars van de Tilburgse beiaard. Dit kan, aanstaande zaterdag, tussen 15:30 en 16:30 u. Zijn bespeling op de beiaard van het Belgische Mol wordt dan live uitgezonden door de lokale radio die online te beluisteren is via www.radiomol.be.  De bespeling zal bovendien live te volgen zijn via de Facebook-pagina van ‘Beiaard Mol’.

Het programma bestaat uit verzoeknummers waarop je zelf nog tot vrijdagmiddag 12 u. kunt stemmen via onderstaande link: www.gemeentemol.be/beiaardtijdenscorona

Toch Bach-muziek op 21 maart, ondanks Corona

Het beiaardconcert in Tilburg tijdens de Happy Bach-dag op 21 maart, de geboortedag van Johann Sebastian Bach, gaat niet door, zo heeft Sounding Bodies, de organisatie achter de Bach-dag, deze week bekendgemaakt. Toch betekent het niet dat er aanstaande zaterdag nergens Bach te horen zal zijn.

Oorspronkelijk zou in heel het land en geheel onafhankelijk van elkaar in diverse grote steden, waaronder Tilburg, de geboortedag van de componist worden gevierd. In Tilburg zou Bach vooral als inspiratiebron en uithangbord van de klassieke muziek hebben moeten fungeren. De bedoeling was om op meerdere plekken in de stad stukjes Bach-muziek te laten klinken, waaronder werken voor klavecimbel, luit en viool, maar ook herinterpretaties van originele Bach-composities.

Dit alles gaat nu echter niet meer door. Om verdere verspreiding van het coronavirus te beperken, was het schrappen van Happy Bach-dag, net als voor zoveel andere geplande evenementen, de enige overgebleven optie. Toch zal er ook Bach klinken, door toedoen van de Tilburgse stadsbeiaardier Carl Van Eyndhoven. Op de playlist van de beiaardautomaat zal onder meer een opname van een concert uit 1999 staan, te weten het ‘Concerto in A van Bach/Vivaldi’. Het stuk werd door Van Eyndhoven bewerkt voor het koperensemble The Art of Brass en de beiaard van de Sint Pieter- en Pauwelkerk in het Belgische Mol.

Happy Bach-dag is overigens alleen in de fysieke wereld afgelast. De viering van Bachs geboortedag zal namelijk als alternatief op internet te horen zijn. Jacqueline Hamelink van het muzikale theatergezelschap Sounding Bodies zegt naar aanleiding hiervan: “Wij gaan Bach online aanbieden op onze Facebook-pagina, iedere dag een kort stuk van Bach, passend bij de emoties die nu spelen. Op 21 maart maart willen we hierin gaan pieken en Bach als een ‘positief virus’ verspreiden en hiermee viraal gaan.” De opname van de bewerking van het Bach/Vivaldi-concert is overigens ook online te horen (klik hier om een stuk van de opname te horen).

“Ik vond het interessant om de beiaard te verbinden aan een gladde bluesstijl”

Jong en succesvol: hoe doe je dat? Vraag het aan de in Tilburg geboren violist en componist Xavier van de Poll (1995). Werk van hem werd onlangs in China uitgevoerd, met de jonge muzikant zelf als eregast. Slechts weinig jonge Nederlandse componisten hebben zo’n unieke prestatie al op hun CV staan. Van de Polls interesse voor muziek ontstond al op 4-jarige leeftijd tijdens een bezoek aan de muziekschool, alwaar hij in een kerstconcert kennismaakte met de viool, het instrument dat zijn hart zou veroveren en hij twee jaar later zelf zou leren bespelen als leerling violist. Maar niet voordat hij de wens van zijn ouders zou vervullen om eerst nog zijn zwemdiploma te halen. Op zijn twaalfde jaar had Van de Poll echter al een CV van drie kantjes.

Zijn liefde voor orkestmuziek en opera ontdekte hij acht jaar later bij het JeugdOrkest Nederland, waar hij gedurende zeven jaar bekende symfonieën, symfonische gedichten, soloconcerten en opdrachtwerken op de lessenaar kreeg. Van 2005–2011 was hij student aan de JongTalent Klas, de jeugdafdeling van het Fontys Conservatorium in Tilburg.

Van de Poll is niet alleen talentvol als violist. Als componist bouwde hij ook al een aardige loopbaan op. De basis daarvan legde hij op zijn negentiende met een opleiding aan het Conservatorium van Amsterdam en een studie Muziekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Dat Van de Poll als student geen moeilijke materie uit de weg ging, bleek uit de scriptie die hij schreef met als titel: “What’s the matter with atonality? On the perception of atonal music from a neuropsychological viewpoint”.

Na Amsterdam zou hij terugkeren naar Tilburg, om aldaar de bachelor Compositie Klassiek af te ronden met als docent onder andere de Tilburgse stadscomponist Anthony Fiumara. Van de Poll zou ‘summa cum laude’ afstuderen met een 9,5 als eindcijfer en een portfolio bestaande uit werken voor orkest, kamermuziek en solo-instrumenten.

Afgelopen jaren maakte Van de Poll zijn reputatie ook internationaal waar. Zo werd zijn muziek al enkele malen in het buitenland uitgevoerd. In 2018 was hij bovendien winnaar van de Vierde Internationale Compositie Competitie ‘Sinfonietta per Sinfonietta’ met zijn dubbelconcert getiteld The Tale of Prince Ivanovich.

Met de Tilburgse beiaard kwam Van de Poll enkele jaren geleden al in aanraking. Zo kreeg zijn compositie ‘The Cool Carillon’ in 2018 een eervolle vermelding in een speciale competitie ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van de Nederlandse Klokkenspelvereniging. De wereldpremière van het door blues beïnvloede werk zou in Tilburg plaatsvinden met stadsbeiaardier Carl Van Eyndhoven op het klavier en inclusief live videobeelden.

Lees hier het interview met Xavier van de Poll

“Het komt heel heavy binnen als jouw noten zo over de stad denderen”

Over Henk Stoop, de in Tilburg bekende muziekdocent en componist, is online helaas maar weinig info voorradig. Probeer op het internet maar eens een biografie van de man te vinden. Een paar alinea’s, veel meer duikt er via de door ons gebruikte zoekopdrachten niet op in de zoekresultaten van Google. Collega-muzikanten die les kregen van Stoop en hem ook goed kennen, zijn echter vol bewondering. Eén van hen zegt: “Zijn liefde voor de muziek is zeer groot, naturel en compleet onbaatzuchtig. Daarbij heeft ie veel muziek gespeeld, gedirigeerd en, niet te vergeten, geschreven voor zogenaamde amateurs. Zijn verdiensten als muziekpedagoog zijn ook even groot als zijn verdiensten als componist.”

Uit de paar karige loopbaanbeschrijvingen die we online vinden, valt ook wel enigszins op te maken dat Stoop een bijzondere muzikale carrière op zijn naam heeft staan en nog steeds actief is als begeleider van muziekgezelschappen en solisten. Tijdens kamerconcerten in Tilburg en elders in Brabant duikt hij nog regelmatig achter de piano op. Kamermuziek, vooral de laatste jaren is Stoop er veel mee bezig. Het element van samenspel geldt voor Stoop ook als een belangrijk onderdeel van de muzikale ontwikkeling van zangers en instrumentalisten. Vandaar ook zijn voorliefde voor kleine, enkelvoudige bezettingen. Bij kamermuziek draait het om balans, timing en goede onderlinge klankverhoudingen.

Behalve als docent was de in 1943 in Breda geboren Stoop ook als componist zeer actief. En veelgevraagd. Componeren deed hij onder meer in opdracht van het Brabants Orkest, de Provincie Noord-Brabant en het fonds voor de scheppende toonkunst. Het leverde hem ook prijzen op. Zo ontving hij in 1983 de Compositieprijs van het Brabants Conservatorium.

In 1985 vertolkte Het Brabants Orkest onder leiding van dirigent André van der Noot zijn Symfonie nr. 1. Compositieopdrachten kreeg hij ook voor grotere koorwerken met orkestbegeleiding. Stoop componeerde daarnaast de muziek voor de Nederlandse films Waterlanders (1994) en Erwt (1997) van filmmaakster Simone van Dusseldorp. Het waren volgens Stoop twee arbeidsintensieve klussen, waarvoor hij wel eens tot laat moest doorwerken om de filmmaakster tevreden te kunnen stellen. Terugkijkend noemt hij het echter een zéér dankbaar werk.

Lees hier het interview met Henk Stoop

Lennaert Nijgh geëerd door Tilburgse beiaard

Volgende week woensdag, op 29 januari, zou de Nederlandse tekstschrijver Lennaert Nijgh 75 jaar geworden zijn. Hij was de vaste tekstschrijver van Boudewijn de Groot, voor wie hij vele liedjes schreef. De geschreven nalatenschap van Nijgh werd na zijn dood ondergebracht bij het Letterkundig Museum in Den Haag. Daar werden door zijn biograaf Peter Voskuil tussen agenda’s en stukjes voor de schoolkrant onder meer vijftien onbekende, nog nooit ten gehore gebrachte teksten gevonden. De Groot wilde ze niet gebruiken, waarna deze op muziek werden gezet door Frank Boeijen en Han Kooreneef voor een theatervoorstelling over Nijghs leven die in november 2017 was te zien.

Ter ere van Nijghs werken zal op 25 januari en 1 februari om 13.00 uur op veel Nederlandse beiaarden werk van Boudewijn de Groot klinken. Ook stadsbeiaardier Carl Van Eyndhoven heeft op die dagen nummers van De Groot op zijn playlist staan. Zie hieronder de lijst met nummers die Van Eyndhoven vrijwel zeker zal gaan spelen.

1) Jan Klaassen De Trompetter
2) Het land van Maas en Waal
3) Verdronken Vlinder
4) Canzone 4711
5) Als jij niet van me houdt
6) Apocalyps
7) Delirium
8) Ballade van de Vriendinnen van één nacht
9) Vrijgezel
10) Welterusten, Meneer de President!
11) Zuster Ursula

“De beiaard is een belangrijk element van onze identiteit als Tilburger”

Zijn eerste compositie voor saxofoon schreef hij tijdens zijn studie in Tilburg voor een studiegenoot, nu 22 jaar geleden. Compositieles kreeg de Tilburgse saxofonist en componist Andreas van Zoelen (1978) van Alexandre Hrisanide, volgens Van Zoelen een groot mens, waar hij veel van leerde, vooral wat de structuur van een compositie betreft. Tot zijn leermeesters behoort ook de in 2016 overleden Jan van Dijk, de man die naam maakte als musicus, componist en dirigent en als docent actief was aan het Brabants conservatorium. Van hem leerde hij vooral de importantie van het componeren van een melodie die rechtstreeks uit het hart komt. “Ik ben deze mentoren ongelooflijk dankbaar voor wat ze mij op mijn pad meegaven”, zegt hij terugblikkend op zijn studietijd.

In Duitsland zette Van Zoelen zijn studie als saxofonist voort bij Carina Raschèr, dochter van de saxofoonpionier Sigurd Raschèr. Van Zoelen speelde vervolgens alle grote solo’s uit het repertoire voor symfonieorkesten met orkesten als de Berliner Philharmoniker, onder de beroemde dirigent Sir Simon Rattle. Daarnaast werkte hij samen met beroemde musici als Stewart Copeland, bekend van de Britse band The Police, Daniel Kientzy en Markus Stockhausen.

Van Zoelens muzikale loopbaan bestaat inmiddels uit een vrij lange lijst hoogtepunten. Zo musiceerde hij ook bij het Beethoven Orchester in Bonn, het Brandenburgs Staats Symfonieorkest, het Noord Nederlands Orkest Groningen en het Limburgs Symfonie orkest onder chef Ed Spanjaard. In 2002 won hij zijn eerste grote prijs, de zogenaamde ‘Jacques de Leeuw’ Jong Top Talent prijs. Een bijzonder project op Van Zoelens CV is verder het inmiddels al vijftien jaar lopende muziekprogramma ‘l’Histoire du Sax’, waarvoor hij composities bij elkaar zocht uit alle fases van de saxofoonmuziek. Doel van het project is om het publiek deelgenoot te maken van een bijzondere muzikale reis door het verleden van het blaasinstrument.Zo speelde Van Zoelen oude themavariaties uit 1845, impressionistische klanken uit het begin van de 20e eeuw, salonmuziek uit de tijd van de Roaring Twenties, de kleurrijke muziek uit de jaren ’50 en de meest actuele muziek voor saxofoon die maar voor handen is. In een interview met deze site zegt hij over het betreffende project:

“Het publiek is tijdens zo’n avondvullend programma altijd enorm enthousiast. Het mooie aan het project is ook dat, naarmate mijn saxofooncollectie groter wordt, je steeds weer andere accenten kunt leggen en recente aanwinsten kunt delen met het publiek.”

Tegenwoordig is Van Zoelen hoofdvakdocent klassiek saxofoon aan de Tilburgse Academy of Music and Performing Arts en geldt hij als autoriteit op het gebied van de geschiedenis van zijn instrument. Zijn omvangrijke verzameling saxofoons bestaat intussen uit krap honderd oude saxofoons. Een boek dat hij schreef over de geschiedenis van de saxofoon in Nederland zou uitgroeien tot een standaardwerk onder beroepsgenoten. Voor de Stichting Vrienden van de Tilburgse Beiaard was Van Zoelens CV reden genoeg om de componist te vragen vrij werk te schrijven voor de Tilburgse beiaardautomaat.

Lees hier het interview met Andreas van Zoelen